ARTYKUŁY - PRZEDSZKOLE NR 6 W GDYNI

Szukaj
Idź do spisu treści

Menu główne:

ARTYKUŁY

AKTUALNOŚCI
Rola bajki w rozwoju i wychowaniu dziecka

Czytanie i opowiadanie bajek jest naturalną formą kontaktu z dzieckiem. Bajkoterapia czyli terapia przez książkę to coraz bardziej popularna, prosta i efektywna metoda pracy z dziećmi. Celem jest lepsze zrozumienie dziecka oraz jego problemu. „Bajki terapeutyczne są jedną z metod terapii dzieci. Dotyczą one rzeczy i zjawisk ważnych dla dziecka, gdyż wyrażają w słowach i zdarzeniach to, co zachodzi w jego wewnętrznych przeżyciach. Rzeczywiste sytuacje często są podobne do usłyszanych. Słuchając rożnych historii, dziecko nieświadomie przyswaja je, a potem wykorzystuje w radzeniu sobie w codziennym życiu. Bajki dają mu nadzieję, uczą samodzielności oraz nowego spojrzenia na sytuację. Fabuła bajki terapeutycznej dotyczy rożnych sytuacji wzbudzających lęk, a głównym bohaterem jest małe zwierzątko lub dziecko czy zabawka, z którym słuchacz może się identyfikować”(1). Dzieci bardzo łatwo i chętnie uczą się przez naśladownictwo, a przełożenie własnych problemów na trudności kogoś innego, pozwala przyjrzeć się jego zachowaniu i je ocenić, a co za tym idzie poradzić sobie z własnymi trudnościami.

Osobowość, a co za tym idzie umiejętności społeczne i emocjonalne kształtują się od najwcześniejszych dni życia dziecka. Proces ten jest długotrwały, a w jego przebiegu dziecko musi się nauczyć, jak radzić sobie z wieloma problemami. To od nas dorosłych zależy, jakie wartości przekażemy małemu człowiekowi. Bajka zawiera podstawowe, a zarazem fundamentalne wartości, a dodatkowo napisana jest prostym językiem zrozumiałym dla dziecka. ”Bajka jest utworem który, rozwija i kształtuje osobowość dziecka. Przez pryzmat bajki poznaje inne środowiska, zaznajamia się z celami do których dąży człowiek. Uczy się postępowania, poznaje normy i zachowania, które są oczekiwane oraz nagradzane. Jednym z ważniejszych zadań jest rozwijanie wyobraźni”(2). Bajka silnie oddziałując na wyobraźnię dziecka, pomaga mu zrozumieć ludzi, pozwala wczuć się w motywy ich postępowania oraz przeżycia. Uczy rozróżniania dobra i zła.

Bajki potrzebne są także rodzicom. Poprzez wykorzystanie bajek można dziecku pomoc zrozumieć świat, przede wszystkim rodzic musi spojrzeć na problem oczami dziecka, postawić się na jego miejscu. Bajkoterapia to także doskonały sposób na budowanie więzi rodzica z dzieckiem. Pozwala ona nawiązać bliższy kontakt z dzieckiem, zrozumieć sytuacje w jakiej znajduje się dziecko, emocje jakie mu towarzyszą oraz ukazuje dziecięcy sposób patrzenia na świat. Przy pomocy bajki rodzic może udzielić dziecku lepszego wsparcia, a opowiadanie czy czytanie bajek zbliża, co skutkuje silniejszą więzią, wzajemnym rozumieniem się, spędzaniem czasu, który jest radosnym byciem razem. Dziecko czuje się zauważone i zrozumiane. To wszystko buduje jego poczucie bezpieczeństwa oraz świadomość bycia ważnym oraz kochanym.

Bruno Bettelheim, znany psychoanalityk, prekursor bajkoterapi w swojej książce „Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni” kładzie nacisk na walory wychowawcze i terapeutyczne bajek. Według niego podstawą oddziaływania bajki na psychikę dziecka jest:

- Podstawą oddziaływania bajki na psychikę dziecka jest proces identyfikacji czytelnika z
pozytywnym bohaterem.
- Bajki konfrontuje dziecko z podstawowymi wewnętrznymi problemami życia, pomagają
w rozpoznawaniu własnych trudności i od razu podają sposoby radzenia sobie z nim.
- Bajki sprawiają dziecku przyjemność, dostarczają mu objaśnień dotyczących jego
psychiki, a tym samym wspierają rozwój dziecięcej osobowości.
- Pomagają w odkrywaniu jego własnej tożsamości i nadawaniu sensu swojemu życiu.
- Bajki zachęcają do aktywnego pokonywania trudności i nawiązywaniu przyjaznych kontaktów ze światem przyrody” (3)

Dzieci często nie potrafią mówić o swoich problemach i lękach. Nie rozumieją swoich uczuć i reakcji, a więc nie mogą prosić o pomoc w ich wyjaśnieniu. To my, dorośli, obserwując dziecko, bawiąc się czy rozmawiając z nim, możemy dowiedzieć się, co budzi jego przerażenie lub wyzwala niepewność. Metoda kontaktu z dzieckiem za pomocą bajki terapeutycznej pozwala - poprzez przedstawienie wymyślonego świata w prosty sposób to co nie możliwe staje się możliwe.. - daje dziecku wsparcie i poczucie bezpieczeństwa. Dziecko musi w miarę swego rozwoju uczyć się krok po kroku lepiej rozumieć siebie oraz pozwoli mu to lepiej rozumieć otaczający świat.

Rodzicom, którzy chcą bliżej zapoznać się z tematem bajkoterapii gorąco polecam literaturę:

I. Borecka – „Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik” wyd. SBP, Warszawa 2001
M. Molicka – „Bajkoterapia. O lękach dzieci i nowej metodzie terapii” wyd. Media Rodzina,Poznań 2002
M. Molicka – „Bajki terapeutyczne dla dzieci” (część 1 i 2) wyd. Media Rodzina, Poznań 2002
M. Molicka – „Bajki terapeutyczne dla dzieci” w: „Grupa i zabawa” 1999 nr 2
M. Pytka – „Bajka, bajkoterapia, wychowanie…” w: „Opieka – wychowanie – terapia” 2002 nr4
G. Walczewska – Klimczak – „Co baśnie mogą dać współczesnemu dziecku” w: „Grupa i zabawa” 1999 nr 2

LITERATURA:
B. Bettelheim., "Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni". Wyd. W.A.B. Warszawa 2010r
D. Brett., „Bajki, które leczą”. Cz.1. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2006
M. Molicka., „Bajki terapeutyczne dla dzieci”. Wyd. Media i Rodzina. Poznań 1999r.

(1) D. Brett: Bajki, które leczą. Cz. 1. 2006 s. 16 - 17
(2) M. Molicka. Bajki terapeutyczne dla dzieci. Wyd. Media i Rodzina. Poznań 1999r.
(3) B. Bettelheim, - "Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni". Wyd. W.A.B. Warszawa 2010r

Opracowała: Anna Rykowska



Czy istnieje związek pomiędzy obrzędowością przedszkolną, a zacieśnianiem więzi między rodziną
i przedszkolem?

Zacieśnianie więzi rodzice – przedszkole na podstawie wywiadu z dyrektor Przedszkola Samorządowego nr 6 w Gdyni.

Obrzędowość przedszkolna uzależniona jest od wielu czynników. Przebiegać może
w różnorodnych formach i z różną częstotliwością. Punktem wyjścia do zgromadzenia przeze mnie informacji dotyczących związku pomiędzy obrzędowością przedszkolną, a zacieśnianiem więzi między rodzicami, dziećmi i przedszkolem był wywiad z Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr 6 panią Gabrielą Piekarską.
W świetle wywiadu można stwierdzić, iż plan pracy przedszkola obejmuje różnorodne formy obrzędowości. Należą do nich: uroczystości z okazji Dnia Babci i Dziadka, Dnia Matki i Ojca, festyn Rodzinny, koncerty „bajnutkowe”, teatrzyki oraz pożegnanie 6-latków, które jest corocznie organizowane
w plenerze. W przedszkolu odbywają się też bale: karnawałowy i z okazji Dnia Dziecka, na których obowiązują przebrania.
Jak wynika z kwestionariusza wywiadu formy obrzędowości przedszkolnej zmieniły się w ostatnim czasie . W początkowych latach działalności Przedszkola nr 6 były organizowane uroczystości takie jak: uroczystość związana ze Świętem Pracy, uroczystość z okazji Dnia Zwycięstwa, jesienią organizowane było święto „Pieczonego ziemniaka”, a wiosną topienie Marzanny oraz okazjonalne obchody Dni Morza. Dzisiaj straciły owe święta swoją popularność z powodu zmian ustrojowych i cywilizacyjnych.
Obecnie kalendarz obrzędowości został poszerzony o nowe formy obrzędowości, tzw. integracyjne. Wśród nich: porą jesienną organizowane są zabawy w grupach polegające na wspólnym śpiewie i tańcu z rodzicami lub prezentacje umiejętności dzieci w formie teatrzyków; porą zimową odbywają się Jasełka i uroczystość Wigilijna; na wiosnę organizowany jest pochód z Gaikiem oraz Festiwal Piosenki Przedszkolnej; w lecie natomiast odbywa się Dzień Sportu i Festyn Rodzinny.
Przygotowania do występów dzieci mają charakter codziennej, żmudnej pracy nauczycielek. Polega ona na utrwalaniu poznanych wierszy i piosenek związanych z danym świętem czy imprezą.
Na pytanie: „Czy pani zawsze uczestniczy w formach obrzędowości organizowanych w przedszkolu?”, dyrektorka odpowiedziała, że zawsze uczestniczy w imprezach o charakterze ogólno przedszkolnym oraz w większości uroczystości organizowanych w poszczególnych grupach.
Przygotowania do obrzędowości odbywają się z pozyskaniem osób i instytucji współdziałających z przedszkolem. Formy obrzędowości są ujmowane w planie rocznym z początkiem roku szkolnego przy współudziale nauczycieli i Rady Rodziców. Nauczycielki przygotowują scenariusze, dekoracje i pomoce do przedstawień z pomocą rodziców. Uroczystości odbywają się w salach, a imprezy integracyjne w plenerze lub w ogrodzie przedszkolnym.
Największym uznaniem rodziców, według pani dyrektor, cieszą się uroczystości z okazji Dnia Babci i Dziadka oraz Dnia Matki i Ojca, ponieważ mają odświętny charakter i dostarczają dużo wzruszeń, a co najważniejsze rodzice i dziadkowie lubią oglądać popisy swoich pociech. Występy dzieci dostarczają im wielu przeżyć i radosnych wzruszeń. Również dużym zainteresowaniem obdarzone są imprezy integracyjne, do których należą: Festyn Rodzinny czy zabawa przy ognisku. Mają one dużo zwolenników, co przekłada się na wysoką frekwencję. Dzięki wspólnej zabawie jest możliwość zacieśnienia więzi między rodzicami i dziećmi, a personelem przedszkola.

Wszystkie formy obrzędowości pozwalają bliżej poznać siebie nawzajem – swoje odczucia, emocje i możliwości. Przyczyniają się do nawiązania partnerskich kontaktów między uczestnikami, sprzyjają procesowi komunikacji, przez co zacieśniają więzi między rodzicami, dziećmi i przedszkolem. Dzięki temu też, rodzice niejednokrotnie później współuczestniczą w organizacji następnych spotkań na terenie przedszkola.
Na pytanie: „Czy rodzice powinni współorganizować formy obrzędowości przedszkolnej? ” dyrektor przedszkola odpowiedziała, że tak, oczywiście w ten sposób rodzice lepiej poznają pracę przedszkola, utożsamiają się z tym, co się dzieje na placówce, integrują się ze sobą. Stają się wówczas partnerami nauczycielek w tworzeniu warunków do realizacji zadań edukacyjnych.
Zaangażowanie rodziców według mojej respondentki jest różne. Większość rodziców nie wykazuje inicjatywy lub angażuje się w małym stopniu. Duża część z nich wykonuje jedynie zadania im przydzielone lub na prośbę nauczycielek, np.: przygotowanie strojów, przygotowanie upominków, pieczenie ciast, itp., ale jest też grupa rodziców bardzo aktywnych. Rada Rodziców poprzez swoich przedstawicieli tzw. trójki grupowe, uczestniczy we wszystkich etapach organizowania form obrzędowości przedszkolnej, począwszy od planowania po ich organizację.
Pani dyrektor uważa, że przedsięwzięcia, jakie mają miejsce podczas różnorodnych form obrzędowości przedszkolnej przybliżają rodzicom treści pracy edukacyjnej z dziećmi. Treści programowe z zakresu rozwijania mowy, umuzykalnienia, działalności plastyczno – konstrukcyjnej, czy zadania dotyczące kształtowania umiejętności współdziałania w grupie, jak też poznawania norm i zasad współżycia, pozwalają zorientować się rodzicom jaką wiedzę opanowują ich dzieci na poziomie poszczególnych grup wiekowych. Rodzice mają też możliwość porównania zachowań i postaw własnego dziecka na tle rówieśników.
Dyrektor Przedszkola Samorządowego nr 6 pozytywnie zapatruje się na wszelkie kontakty rodziców z wychowawcami. Każda próba zacieśnienia kontaktów rodzic – przedszkole jest przyjmowana z dużą aprobatą, ponieważ każde wspólne działanie jest skierowane ku polepszeniu warunków edukacyjnych i atmosfery w jakich przebywają nasze dzieci. To przecież one są najważniejsze w łańcuchu zależności rodzic – przedszkole.
To im budujemy podstawy harmonijnego rozwoju emocjonalnego i dajemy dobry start
w dorosłe życie.

Wywiad przeprowadziła: Anna Witkowska 
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego